Kazakistan’ın Yeni Gerçekleri: Harekete Geçme Zamanı

01 / 09 / 2020


Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Jomart Tokayev bugün Parlamento birleşik oturumunda yaptığı Ulusa Sesleniş konuşmasında önümüzdeki dönemde aşağıdaki ana başlıklar altında ulaşılması gereken hedefler ve yerine getirilmesi gereken uygulamalar üzerinde durdu.


I.      Devlet Yönetiminde Yeni Model.

Doğrudan Cumhurbaşkanına bağlı Stratejik Planlama ve Reformlar Ajansı kurulacak.

Nihai kararları alacak Cumhurbaşkanlığı Reformlar Yüksek Kurulu kurulacak.

İstatistik Komitesi yeni kurulacak Ajansın bünyesine geçerek çalışmalarına devam edecek.

Devlet kurumlarında ve KİK’lerde personel sayısı bu yıl yüzde 10, önümüzdeki sene ise yüzde 15 azaltılacak.  

Bakanlıklarda Genel Sekreter görevi iptal edilerek, sorumluluk ve yükümlülükleri özel kalem müdürlerine tevdi edilecek.


II.      Yeni şartlarda ekonomik gelişme

Kazakistan’ın yeni ekonomik politikası yedi ana prensibe dayanmalı:

1.   Fayda ve yükümlülüklerin adaletli dağılımı;

2.   Girişimciliğe önemli rolün atfedilmesi;

3.   Haklı rekabet, yeni nesil girişimcilerin yeni pazarlara açılması;

4.   Verimliliğin arttırılması, ekonomide yüksek katma değerli ve yüksek teknolojiye dayalı üretimin arttırılması;

5.   Beşeri sermayenin geliştirilmesi; yeni tür eğitime yatırımlar;

6.   Yeşil ekonominin geliştirilmesi, çevrenin korunması;

7.   Devlet tarafından gerekçeli kararların alınması ve toplum karşısında sorumluluk.


Önümüzdeki sene tamamlanacak olan Tarımsal Sanayii Geliştirme Programı yerine, sosyal önemi olan gıda mallarına olan ihtiyacın tamamen karşılanması, kırsal kesim sakinlerinin gelir düzeyinin yükseltilmesi, verimliliğin iki buçuk kat arttırılması, tarımsal sanayii ürünleri ihracatının iki kat arttırılması gibi hedefler doğrultusunda yeni beş yıllık Tarımsal Sanayi Geliştirme Ulusal Projesi hazırlanacak.   


Ulaştırma ve lojistik sektörünün geliştirilmesi konusu güncelliğini korumaktadır. 2025 yılına kadar 24 bin kilometre karayolunun tamiratı yapılmalıdır.


KOBİ’lere faiz desteği sağlanacak. KOBİ’lerin mevcut kredileri için 16 Mart 2020 tarihinden itibaren 12 ay süreyle yüzde 6’ya kadar varan oranlarda faiz desteği sağlanacak. Merkez Bankası’nın en çok zarar gören sektörlerde KOBİ’ler için uyguladığı döner sermaye takviye programı daha önce öngörüldüğü gibi yıl sonuna kadar değil 2021 yılı sonuna kadar uzatılacak ve kapsamı genişletilecek. Program bütçesi 200 milyar tenge daha arttırılarak 800 milyar tengeye çıkarılacak.

Merkez Bankası bünyesinde Para ve Kredi Politikası Komitesi kurulacak.

Vergi Kanunu ve vergilendirme ile ilgili yönetmelikler yeniden gözden geçirilecek.


III. Dengeli bölgesel gelişme

Kazakistan’ın bölgeleri ekonomi ve üretimde ihtisaslaşma, yaşam kalitesi, kamu hizmetlerinin kalitesi bakımından farklılık gösterdiği için bu bölgelerin gelişmesinde rekabette sahip oldukları avantajlar dikkate alınmalıdır.


IV.  Vatandaşların sosyal refahı, başlıca önceliktir.

Hükümet, Sosyal Kanun’u hazırlamakla görevlendirildi.


V. Erişilebilir ve uygun eğitim

Acilen ortak bir online eğitim platformu oluşturmalıdır.

Ocak 2021’den itibaren öğretmenlerin maaşı yüzde 25 arttırılacak.

Yeni nesil girişimcileri yetiştirmek için “Temel Girişimcilik” dersi okullarda ve üniversitelerde verilmelidir. Spor ve beden eğitimine önem verilmeli.


VI.  Sağlık sisteminin geliştirilmesi

Pandeminin yol açtığı kriz sağlık çalışanlarının emeğine değer vermeyi öğretti. İçinde bulunduğumuz yılın ikinci yarısında sağlık çalışanlarının maaşlarına teşvik zammının yapılması için bütçeden 150 milyar tenge tahsis edilecek.


VII. Çevre ve biyolojik çeşitliliğin korunması  

Yeni Çevre Kanunu’nun tasarısı hazırlanmış olup, Parlamento bu önemli belgeyi yıl sonuna kadar incelemeden geçirip onaylamalıdır.


VIII.      Adil devlet vatandaşların çıkarlarını korumalı.


IX.  Dijitalleşme, bütün reformların temel unsurudur.


X.    Vatandaşlar kamu yönetimine katılmalı.


XI. Ulusun özü yenilenmeli.